ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਫ਼ੀਸਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇਸ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ

ਮਾਮਲਾ ਯੂਕਰੇਨ ’ਚ ਫ਼ਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ
ਯੂਕਰੇਨ ’ਚ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ ਦੀ ਪੜਾਈ ’ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ 30 ਲੱਖ ਖ਼ਰਚ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਲਜਾਂ ’ਚ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ 80 ਤੋਂ 85 ਲੱਖ
ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਮਾਨ
ਬਠਿੰਡਾ, 26 ਫਰਵਰੀ: ਰੂਸ ਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ’ਚ ਲੱਗੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਉਥੇ ਫ਼ਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਹੈ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ 95 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਕ੍ਰੇਨ ‘ਚ ਮੈਡੀਕਲ ਪੜਾਈ ਲਈ ਗਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਕੀਤੀ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਲੈ ਕੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਫ਼ੀਸਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕਰਨ ’ਤੇ 80 ਤੋਂ 85 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ’ਚ ਇਹ ਖ਼ਰਚਾ 30 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚੱਲਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਉਧਰ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੂਕਰੇਨ ’ਚ ਪੜਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦੇ ਸਕੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪਲਕਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ‘‘ ਮਹਿੰਗੀ ਪੜਾਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ’’ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਕਤ ਦੋਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਸਹਿਤ ਇਕੱਲੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੀ ਅੱਧੀ ਦਰਜ਼ਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਫ਼ਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੁਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ‘‘ ਯੂਕਰੇਨ ’ਚ ਵੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇਧਰਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਲਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਨੀਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿ੍ਰਆ ਪਾਸ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ’ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟੈਸਟ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ’’ ਯੂਕਰੇਨ ਸੰਕਟ ’ਚ ਫ਼ਸੀ ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦਸਿਆ ਕਿ ‘‘ ਪੜਾਈ ਲਈ ਖ਼ਰਚਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਯੂਕਰੇਨ ’ਚ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਅੱਗੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ’’ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਵਲੋਂ ਇਕੱਤਰ ਸੂਚਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਲਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਟਿਊਸ਼ਨ ਫ਼ੀਸ ਹੀ 48 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂਕਿ ਡਿਵਲੇਮੈਂਟ ਫ਼ੀਸ, ਹੋਸਟਲ ਖ਼ਰਚਾ, ਸਕਿਉੂਰਟੀ ਫ਼ੀਸ, ਪੇਪਰ ਫੀਸ ਤੇ ਹੋਰ ਖ਼ਰਚੇ ਮਿਲਾਕੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਫ਼ੀਸ 85 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੁੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਉਜ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਇਹ ਵੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜਿੱਦ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਾ ਲੈ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯੂਕਰੇਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਨੰਬਰ ਆਉਣ ’ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਫ਼ੀਸ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਫ਼ੀਸਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੂਕਰੇਨ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਏਜੰਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਗਿਰੋਹ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨੀਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿ੍ਰਆ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ‘‘ ਨੀਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿ੍ਰਆ ਸਮੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰੀਖਿ੍ਰਆ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਯੂਕਰੇਨ ’ਚ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਏਜੰਟ ਪਰਚੇ ਵੰਡਦੇ ਆਮ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ’’ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਇਕੱਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੇ ਕਾਲਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪੜਾਈ ਕਰਦੇ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਾਕਸ
ਇਸ ਸਾਲ ’ਚ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੀਸਾਂ ਘਟਣਗੀਆਂ: ਡਾ ਰਾਜ ਬਹਾਦੁਰ
ਬਠਿੰਡਾ: ਉਧਰ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਰਾਜ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੀਸਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੌਮੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਸ਼ੱਕ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਮਹਿੰਗੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪੜਾਈ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਜਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਜਿਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ ’ਚ ਪੜਾਈ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੀਟ ਰਾਹੀਂ ਇੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣਾ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਵਿਦੇਸ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਪੜਾਈ ਵਿਚ ਅੰਤਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸੀ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਐਮ.ਡੀ ’ਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁਆਲੀਫ਼ਾਈਗ ਟੇਸਟ ਨੂੰ ਕਲੀਅਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।