ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ, ਆਨਲਾਇਨ ਠੱਗੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ 1930 ਹੈਲਪਲਾਇਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ-ਅਨਿਲ ਵਿਜ
ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕਲਿਕ ਨਾ ਕਰਨ, ਯਕੀਨ. ਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਪਹਿਚਾਣ ਗਿਣਤੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰਨ – ਵਿਜ
ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਮਾਨ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 22 ਜੁਲਾਈ – ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਲਗਭਗ ਇਕ ਹਜਾਰ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿਚ 7 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਭਿਜਵਾਉਣ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਇਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਵਧੀਕ ਪੁਲਿਸ ਮਹਾਨਿਦੇਸ਼ਕ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਓ ਪੀ ਸਿੰਘ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ, ਆਨਲਾਇਨ ਠੱਗੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ 1930 ਹੈਲਪਲਾਇਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ- ਵਿਜ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ੍ਰੀ ਵਿਜ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨਲਾਇਨ ਠੱਗੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਊਹ ਤੁਰੰਤ 1930 ਹੈਲਪਲਾਇਨ ‘ਤੇ ਠੱਗੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਹੁਇਆ ਕਰਵਾਉਣ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਇਮ ‘ਤੇ ਨਕੇਲ ਕੱਸੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕਲਿਕ ਨਾ ਕਰਨ, ਯਕੀਨੀ ਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਪਹਿਚਾਣ ਗਿਣਤੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰਨ – ਵਿਜ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਕ ਜਾਗਰੁਕ ਵਰਤੋਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਲਈ ਸਾਈਬਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਕਾਰਤਮਕ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਤੋਂ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕਲਿਕ ਨਾ ਕਰਨ, ਯਕੀਨੀ ਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਪਹਿਚਾਣ ਗਿਣਤੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਇਮ ਹੈਲਪਲਾਇਨ ਨੰਬਰ 1930 ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਲ ਕਰਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਕੇਲ ਕੱਸਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਚ 309 ਸਾਈਬਰ ਡੇਸਕ ਅਤੇ 29 ਪੁਲਿਸ ਥਾਨਿਆਂ ਵਿਚ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਲਿਸ ਜਵਾਨ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤੈਨਾਤ – ਵਿਜ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰੇਕ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਇਕ ਸਾਈਬਰ ਡੇਸਕ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਜਿਲੇ ਅਤੇ ਰੇਂਜ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸਾਈਬਰ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਚ 309 ਸਾਈਬਰ ਡੇਸਕ ਅਤੇ 29 ਪੁਲਿਸ ਥਾਨਿਆਂ ਵਿਚ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਲਿਸ ਜਵਾਨ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿਠਣ ਲਈ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਇਮ ਹੈਲਪਲਾਇਨ ਨੰਬਰ 1930 ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਇਮ ਦੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ 366, ਸਾਲ 2020 ਵਿਚ 676, ਸਾਲ 2021 ਵਿਚ 670 ਅਤੇ ਸਾਲ 2022 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿੇ ਵਿਚ 1010 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਵਿਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਇਮ ਹੈਲਪਲਾਇਨ 1930 ‘ਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਜੂਨ 2022 ਤਕ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਇਮ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਰਾਜ ਪੁਲਿਸ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 7 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।
ਸਾਈਬਰ ਸੇਫ ਇੱਡੀਆ ਨਾਮਕ ਇਕ ਵਿਆਪਕ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਜਾਰੀ – ਵਿਜ
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਅਪਰਾਧ ਸ਼ਾਖਾ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੁਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਰੁਜਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਸੇਫ ਇੰਡੀਆ ਨਾਮਕ ਇਕ ਵਿਆਪਕ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਕਈ ਆਨਲਾਇਨ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਫੀਸਦੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ -ਵੀਰ ਵਜੋ ਪਹਿਚਾਣ ਦੇਵੇਗਾ।
ਸਾਈਬਰ ਸੇਫ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਸਾਈਬਰ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਫੋਰੇਂਸਿਕ ਲੈਬ ਵਿਚ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਕਰੇਗਾ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ – ਵਿਜ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਾਈਬਰ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਫੋਰੇਂਸਿਕ ਲੈਬ ਵਿਚ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਸਾਈਬਰ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਜੋ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਨਭੱਤਾ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਹੈਡ ਬੁਾਇਜ ਅਤੇ ਗਲਰਸ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉਪਲਬਧ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੁਜਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਆਊਟਰੀਚ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕੌਸ਼ਲ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਕਲ ਡਿਜੀਟਲੀਕਰਣ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੋਜਾਨਾ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਆਨਲਾਇਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਆਨਲਾਇਨ ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਠੱਗੀ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਜਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਦੇ ਲਈ ਡੇਟਾ, ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਹੈਕਿੰਗ ਵੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੈਕਿੰਗ ਦੀ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਪੇਟ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸੋਸ਼ਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਚਾਣ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਡੇਟਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਲਈ ਗਿਲਬ ਟਾਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
